Służebność drogi koniecznej

Służebność drogi koniecznej?

Kiedy można ustanowić służebność drogi koniecznej? Pojęcie drogi koniecznej zostało zdefiniowane w art. 145 § 1 kodeksu cywilnego, który stanowi, iż „jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej”.

Przepis ten wyraźnie wskazuje, iż możliwość ustanowienia tego rodzaju służebności gruntowej istnieje tylko i wyłącznie w przypadku, gdy nieruchomość nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich.
Co mamy rozumieć poprzez „odpowiedni dostęp”? Ano tego ustawodawca już nam w sposób wyraźny nie wyjaśnia. W związku z tym sformułowanie to pozostaje niedookreślone i budzi wiele wątpliwości, do tego stopnia iż wyjaśnieniem tego sformułowania niejednokrotnie zajął się Sąd Najwyższy. W postanowieniu z dnia 13 kwietnia 2011 r. (V CSK 317/10) Sąd Najwyższy wyjaśnia, iż odpowiedni dostęp do drogi koniecznej to taki dostęp, który „musi stwarzać rzeczywistą, bezpieczną możliwość swobodnego przedostawania się z nieruchomości do takiej drogi. Wyjazd z nieruchomości jest nieodpowiedni, gdy stwarza niebezpieczeństwo w ruchu drogowym. Odpowiednim jest taki dostęp do drogi publicznej, który pozwala właścicielowi korzystać z całej nieruchomości (nie tylko z jej części) zgodnie z jej przeznaczeniem. Tak rozumiany dostęp obejmuje również zaplecze budynku wchodzące w skład nieruchomości, umożliwiające racjonalne korzystanie z niej.”

Nie bez znaczenia dla ustanowienia służebność gruntowej pozostają również starania właściciela nieruchomości pozbawionej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Właściciel nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej w pierwszej kolejności powinien we własnym zakresie próbować rozwiązać problem braku dostępu do drogi publicznej. To do zadań właściciela należy rozplanowanie i dostosowanie terenu do użytku. Dopiero jeżeli starania właściciela nie przyniosą pożądanych efektów i nie będzie żadnej innej możliwości ustanowienia przez niego odpowiedniego dojazdu do nieruchomości może domagać się służebności drogi koniecznej.

Wynika z tego, iż działania właściciela nieruchomości nie mogą ograniczać się wyłącznie do żądania ustanowienia służebności. Dopiero kiedy właściciel nie jest w stanie usunąć niedogodności w dostępie do drogi publicznej, może żądać ustanowienia służebności za wynagrodzeniem. Jeżeli sąsiedzi nie wyrażą zgody na ustanowienie służebności dobrowolnie, właściciel nieruchomości pozbawionej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej może domagać się ustanowienia drogi koniecznej w postępowaniu sądowym. Niestety w praktyce rzadko się zdarza aby właściciele nieruchomości, przez które taka droga ma przebiegać, doszli do porozumienia, więc najczęściej droga wytyczana jest dopiero po skierowaniu sprawy do sądu.

1 of 2

Komentarze